خبرگزاری آریا -دونالد ترامپ در حال پیادهسازی شعار «بیایید آمریکا را دوباره بزرگ کنیم» با محوریت کاهش کسری تجاری، افزایش تولید داخلی و بسط نفوذ اقتصادی آمریکا در جهان است. در این استراتژی جدید، «دلار ضعیف» به جای «دلار قوی» به ابزاری کلیدی تبدیل شده است.
به گزارش آریا؛ بر اساس تحلیلهای اقتصادی از جمله تحلیل کنت روگوف، اقتصاددان ارشد سابق صندوق بینالمللی پول، ضعیف نگه داشتن عمدی دلار، هدف مشترک ترامپ و معاونش جی.دی. ونس برای احیای صنعت ساخت آمریکا است. آنها معتقدند بهترین راه تحقق این هدف، اعمال تعرفههای بالا و کاهش ارزش دلار است.
ونز استدلال میکند که قدرت فعلی دلار، رقابتپذیری نیروی کار آمریکا را تضعیف کرده است. روگوف نیز خاطرنشان میکند که دلار قبلاً دورهای طولانی از قدرت را تجربه کرده و اکنون زمان کاهش ارزش آن فرا رسیده که با دوره ریاست جمهوری ترامپ همزمان شده است.
بر این اساس، تحلیلگران اشاره میکنند که ترامپ از چرخه نزولی دلار بهره میبرد و آن را از دو طریق تحکیم میکند:
از طریق تعرفههای تجاری
از طریق تحت فشار قرار دادن فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره و طولانیتر کردن روند کاهش ارزش دلار
جوهره طرح ترامپ این است که موقعیت دلار به عنوان ارز ذخیره جهانی یک «امتیاز» نیست، بلکه «بار گرانی» است که نقش اصلی در افول صنعت آمریکا داشته است. استدلال آن است که تقاضای جهانی برای دلار، ارزش آن را بالا برده، کالاهای ساخت آمریکا را گرانتر از واردات کرده و منجر به کسری تجاری مستمر و خروج مشاغل از کشور شده است.
واکنش بازارها: افت تاریخی دلار
در عمل، شاهد افت قابل توجه ارزش دلار در روزهای اخیر بودهایم. دلار آمریکا روز پنجشنبه به کاهش خود ادامه داد و در برابر چندین ارز اصلی به پایینترین سطح در سالهای اخیر رسید:
یورو از مرز 1.20 دلار فراتر رفت.
دلار در برابر فرانک سوئیس به پایینترین سطح در 11 سال اخیر نزدیک شد.
پوند استرلینگ در نزدیکی بالاترین سطح چهار سال و نیم اخیر معامله شد.
این افت، شدیدترین کاهش از زمان تشدید جنگ تجاری ترامپ در آوریل سال گذشته محسوب میشود. دلار در سال 2025 حدود 8.1٪ و در نخستین ماه سال جاری نیز 2٪ دیگر ارزش خود را از دست داده است.
ابهام و تناقض در سیاستگذاری
اگرچه ترامپ در ابتدا ضعف دلار را نادیده گرفته یا تشویق به نظر میرسید، اما وزیر خزانهداری، اسکات بسنیت، روز بعد بر «تعهد واشنگتن به سیاست دلار قوی» تأکید کرد. تحلیلگران این تناقض گفتاری را نوعی «ابهام استراتژیک» میدانند. به گفته دامیان لو از اریکسون کپیتال: «سیاست کامل تضعیف دلار که ابتدا توسط ترامپ در پیش گرفته شده بود، ممکن است از کنترل خارج شود. بنابراین آنها سعی دارند آن را مهار کنند، هرچند من فکر میکنم آنها هنوز هم خواستار تضعیف تدریجی دلار هستند.»
نگرانی درباره استقلال فدرال رزرو
یکی از عوامل اصلی نگرانی بازار، حمله ترامپ به استقلال فدرال رزرو است. تلاش برای عزل لیزا کوک، رئیس این نهاد، و فشار برای کاهش نرخ بهره، اعتماد به مرجعیت پولی آمریکا را خدشهدار کرده است. ری اتریل از بانک NAB میگوید: «عملکرد دلار به شدت به چگونگی تحول موضوعات مربوط به استقلال فدرال رزرو بستگی دارد... از دست دادن این استقلال، بزرگترین خطر برای تداوم سلطه دلار است.»
این بیثباتی باعث شده برخی سرمایهگذاران، به جای دلار، به سراغ پناهگاههای امن سنتی مانند فلزات گرانبها بروند.
سیاست اقتصادی ترامپ حول محور تضعیف عمدی دلار برای دستیابی به برتری تجاری میچرخد. با این حال، این استراتژی با ایجاد بیثباتی در بازارهای جهانی و تهدید اعتماد به دلار، ریسکهای قابل توجهی به همراه دارد. آینده سلطه دلار به شدت به تحولات مربوط به استقلال فدرال رزرو و توانایی واشنگتن در مدیریت کنترلشده کاهش ارزش پول ملیاش وابسته است.
منبع: تحلیلهای اقتصادی از پروجکت سیندیکیت، رویترز، بلومبرگ