خبرگزاری آریا - وزارت نفت با اجرای همزمان پروژههای بزرگ ملی و قراردادهای نوآورانه با بخش خصوصی، در حال تبدیل تهدید محیطزیستی «مشعلسوزی» به فرصتی بزرگ برای تولید و سرمایهگذاری است.
به گزارش خبرنگار شانا، دهه فجر، یادآور تلاشهای متعهدانه و گامهای استوار ملتی است که در چهلوهفت سال گذشته همواره بر خودکفایی و توسعه پایدار تأکید داشتهاند. امسال نیز که به عنوان «سرمایهگذاری برای تولید» مزین شده، وزارت نفت با عزمی راسخ، پروژههای ملی را با شتابی بیشتر پیش میبرد. در این میان، تحقق آرمان دیرینه جمعآوری گازهای مشعل، نمادی درخشان از بلوغ فناورانه و تبدیل یک چالش زیستمحیطی به فرصتی اقتصادی است.
این تحول چشمگیر با سرعتی فراتر از برنامه و به لطف رویکردی منسجم محقق شده است. گواه این موضوع، گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی است که نشان میدهد صنعت نفت در نخستین سال اجرای برنامه پنجساله هفتم توسعه (1403)، با ثبت عملکردی 460 درصدی در جمعآوری گازهای مشعل، نه تنها هدف یک میلیارد و 500 میلیون مترمکعبی در سال را محقق کرده، بلکه با رساندن این رقم به 3 میلیارد و 300 میلیون مترمکعب، از برنامه تعیین شده نیز سبقت گرفته است.
این دستاورد، تنها یک نقطه پیشرفت کمی نیست؛ بلکه پایهای مستحکم برای تحقق هدف بلندپروازانه «ایجاد ظرفیت جمعآوری سالانه 16 میلیارد مترمکعب گاز همراه تا پایان برنامه هفتم توسعه (1407)» محسوب میشود. این موفقیت نشان میدهد که با اراده ملی و مدیریت جهادی، میتوان آرزوهای دیرینه را به واقعیتی ملموس تبدیل کرد و گامهای بلندی در مسیر افزایش بهرهوری و صیانت از ثروتهای ملی برداشت. در ادامه این گزارش، جزئیات اقدامهای انجامشده، آمار پیشرفت پروژهها و چشمانداز آینده این حرکت بزرگ را با هم مرور میکنیم.
بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، شرکت ملی نفت ایران جمعآوری گازهای مشعل را بهطور عمده از دو طریق «اجرای طرحهای بلندمدت» (احداث واحدهای انجیال و ایستگاههای جمعآوری گازهای همراه و مشعل شرق کارون) و «پروژههای کوتاهمدت» (مزایده فروش گازهای مشعل تا زمان راهاندازی طرحهای بلندمدت) پیگیری میکند.
پروژههای ملی که رؤیای دیرینه را محقق میکند
هماکنون پنج پروژه بزرگ ملی در حوزه جمعآوری گازهای مشعل در حال اجراست که در ادامه به روند پیشرفت هر یک از طرحها میپردازیم.
«پروژه انجیال 3200» یا پالایشگاه گاز هویزه خلیج فارس با سرمایهگذاری بیش از یک میلیارد و 300 میلیون دلاری هلدینگ خلیج فارس، قرار است روزانه بیش از 14 میلیون مترمکعب گاز مشعل را در منطقه غرب کارون جمعآوری کند. این پروژه تاکنون حدود 84 درصد پیشرفت داشته و پیشبینی میشود فاز دوم آن تا پایان امسال بهطور کامل راهاندازی شود.
«پروژه انجیال 3100 دهلران» با سرمایهگذاری بیش از یک میلیارد و 400 میلیون دلاری گروه سرمایهگذاری اهداف، جمعآوری روزانه نزدیک به 7 میلیون مترمکعب از گازهای همراه در استان ایلام (حوزه فعالیت شرکت ملی نفت مناطق مرکزی) را هدف قرار داده است. فاز نخست این پروژه، ابتدای تیر امسال به بهرهبرداری رسیده و تاکنون نزدیک به 97 درصد آن تکمیل شده است.
پروژه سوم مربوط به حوزه دریایی (آفشور) و «احداث کارخانه گاز و گاز مایع خارک» میشود که قرار است با سرمایهگذاری 700 میلیون دلاری صنایع فراساحل (صف)، روزانه حدود 8 میلیون مترمکعب از گازهای مشعل میدانهای فروزان و سایر میدانهای دریایی را جمعآوری کند. این پروژه که تاکنون پیشرفت 76 درصدی داشته، در صورت تأمین منابع مالی، تا پایان سال 1407 تکمیل و راهاندازی میشود.
پروژه بزرگ «جمعآوری گازهای مشعل در پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس» با سرمایهگذاری نزدیک به یک میلیارد و 109 میلیون دلاری، جمعآوری نزدیک به 17 میلیون مترمکعب گاز در روز از مشعلهای میدانهای مارون، آغاجاری، رگ سفید، گچساران و بیبیحکیمه را هدف قرار داده است. بر اساس پیشبینیها، این پروژه که اجرای آن بهتدریج از سال 1402 آغاز شده و در شرایط کنونی حدود 74 درصد پیشرفت داشته است، تا سال 1407 تکمیل میشود.
طرح «جمعآوری گازهای مشعل توسط پتروشیمی مارون» هم که قرار است با سرمایهگذاری 167 میلیون دلاری شرکت پتروشیمی مارون، روزانه بیش از 5 میلیون مترمکعب گاز مشعل را در میدانهای اهواز و مارون جمعآوری کند؛ پیشرفت 76 درصدی را ثبت کرده است. بهرهبرداری از این طرح از سال 1403 بهتدریج آغاز شده و مطابق برنامه تا نیمه ابتدایی 1406 بهتدریج تکمیل و راهاندازی میشود.
افزون بر این پنج پروژه بزرگ، چند پروژه کوچکتر در پالایشگاههای گازی عسلویه (سایتهای پارس یک و پارس 2) تعریف شده که با بهرهبرداری از آنها، درمجموع حدود 7 میلیون مترمکعب گاز مشعل در روز جمعآوری میشود.
ابتکار دولت چهاردهم؛ بخش خصوصی برای خاموشی مشعلها پای کار آمد
اما همزمان با اجرای پروژههای بلندمدت، وزارت نفت در قالب قراردادهای موقت مزایده و فروش، طرحهای کوتاهمدتی برای جمعآوری گازهای مشعل در نظر گرفته تا با بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی، تا زمان بهرهبرداری کامل از پروژههای ملی، حتی از هدررفت حتی یک فوتمکعب گاز نیز جلوگیری شود. بر همین اساس، تاکنون هفت پروژه کوتاهمدت جمعآوری گازهای مشعل از جمله «پارسیکلاستر (آغاجاری)»، «مارون3»، «منصوری»، «مارون5 (آسماری شیرین و ترش)»، «مارون6» و «فاز نخست چشمهخوش» راهاندازی شده و در مجموع روزانه معادل یک میلیون و 700 هزار مترمکعب گاز همراه از این محل جمعآوری شده است.
همچنین 9 پروژه کوتاهمدت با ظرفیت جمعآوری روزانه بیش از 3 میلیون و 300 هزار مترمکعب در حال اجراست و چهار پروژه دیگر نیز با ظرفیت روزانه 566 هزار مترمکعب در مرحله انعقاد قرارداد است. افزون بر این، برگزاری مزایده و امضای قرارداد برای واگذاری حدود 27 میلیون مترمکعب در روز، در 45 نقطه دیگر تا پایان امسال برنامهریزی شده است.
به گزارش شانا، جمعآوری گازهای مشعل، افزون بر رفع چالش محیطزیستی به کاهش ناترازی گاز نیز کمک میکند؛ هر چند کلید حل ناترازی انرژی را نه در سمت تولید بلکه باید در طرف تقاضا و مدیریت بهینه مصرف جستجو کرد. با تمام این اوصاف بر اساس آنچه که محسن پاکنژاد، وزیر نفت وعده داده کاهش مشعلسوزی یکی از دغدغههای مهم در حوزه صنعت نفت بوده و وزارت نفت دولت چهاردهم با درک این دغدغه و با ارادهای جدی در مسیر مهار گازهای مشعل و جلوگیری از اتلاف ثروت ملی گام برمیدارد.