خبرگزاری آریا -پارلمان فرانسه روز دوشنبه (26 ژانویه 2026) پس از جلسهای طولانی که از شب یکشنبه تا سپیدهدم دوشنبه ادامه یافت، طرح قانونی را با اکثریت 130 رأی موافق در مقابل 21 رأی مخالف تصویب کرد که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر 15 سال ممنوع میکند. این طرح که توسط امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، بهعنوان ابزاری برای حفاظت از کودکان در برابر اعتیاد به صفحهنمایش مطرح شده بود، اکنون به مجلس سنا ارسال میشود تا به قانون نهایی تبدیل شود.
ماکرون در پستی در شبکه X نوشت:
«ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای زیر 15 سال — همان چیزی که دانشمندان توصیه کردهاند و مردم فرانسه بهصورت گسترده خواستهاند. پس از همکاری مؤثر با دولت، مجلس ملی گفت: بله. این یک گام بزرگ است…»
محتوای قانون: ممنوعیت + محدودیتهای مدرسه
قانون پیشنهادی علاوه بر ممنوعیت دسترسی به شبکههای اجتماعی برای زیر 15 سال، استفاده از تلفنهای همراه را در مدارس ثانویه نیز ممنوع میکند. این اقدام فرانسه را به دومین کشور جهان پس از استرالیا — که در دسامبر 2025 ممنوعیت مشابهی برای زیر 16 سال وضع کرد — تبدیل میکند.
طبق این قانون، «دسترسی به خدمات شبکههای اجتماعی اینترنتی که توسط پلتفرمهای الکترونیکی ارائه میشود، برای افراد زیر 15 سال ممنوع است». با این حال، موسوعههای آنلاین و پلتفرمهای آموزشی از این ممنوعیت مستثنی هستند.
زمانبندی اجرا و چالش فنی
دولت فرانسه قصد دارد این قانون را از 1 سپتامبر 2026 (آغاز سال تحصیلی جدید) برای حسابهای جدید اعمال کند. «گابریل آتال»، رهبر حزب ماکرون («رهایی») در مجلس ملی و نخستوزیر سابق، اظهار امیدواری کرد که مجلس سنا طرح را تا میانهٔ فوریه 2026 تصویب کند.
وی همچنین گفت که پلتفرمها تا 31 دسامبر 2026 فرصت دارند تا حسابهای موجود زیر 15 سال را غیرفعال کنند.
اجرای این قانون مستلزم سیستم مؤثری برای تأیید سن است که هماکنون در سطح اروپا در حال توسعه است.
توجیه سیاستی: «استعمار ذهن» و استقلال فرهنگی
آتال تأکید کرد که این قانون تنها برای مقابله با تأثیرات منفی صفحهنمایش بر سلامت روان نوجوانان نیست، بلکه در برابر «نیروهایی» است که از طریق شبکههای اجتماعی به دنبال «استعمار ذهن» جوانان هستند. وی گفت:
«فرانسه میتواند ظرف یک ماه، رهبر اروپا در این زمینه شود. ما میتوانیم زندگی جوانان و خانوادههایمان را تغییر دهیم — و شاید سرنوشت کشورمان را در مسیر استقلال فرهنگی و دیجیتالی بازتعریف کنیم.»
پشتوانهٔ علمی و انتقادات
هیئت نظارتی سلامت عمومی فرانسه (ANSES) اخیراً اعلام کرد که پلتفرمهایی مانند تیکتاک، اسنپچت و اینستاگرام تأثیرات منفی چندگانهای — از جمله آزار سایبری و مواجهه با محتوای خشونتآمیز — بر نوجوانان، بهویژه دختران، دارند. البته این سازمان تصریح کرد که این پلتفرمها تنها عامل کاهش سلامت روان نیستند.
در مقابل، منتقدان داخلی این قانون را «وصایت دیجیتالی» خواندهاند. «آرنو سان-مارتن»، نمایندهٔ حزب «فرانسهٔ میهندوست»، گفت این رویکرد «بسیار سادهانگارانه» است. همچنین، نهادهای حمایت از کودک خواستار پاسخگو کردن پلتفرمها به جای محروم کردن کودکان از فضای دیجیتال شدهاند.
همچنین، «الیزابت بورن»، نخستوزیر سابق، در گفتوگویی با شبکهٔ France 2 اظهار تردید کرد و گفت:
«مسئله پیچیدهتر از این است. ابتدا باید مطمئن شویم که ممنوعیت فعلی تلفن همراه در مدارس متوسطه (11 تا 15 سال) بهدرستی اجرا میشود.»
این قانون، اگر نهایی شود، نه تنها تحولی در سیاستگذاری دیجیتال فرانسه خواهد بود، بلکه ممکن است الگویی برای سایر کشورهای اروپایی در مبارزه با قهرمانی الگوریتمها بر ذهن نسل جوان باشد.
منبع: گزارشهای خبری فرانسه / پستهای رسمی ماکرون
Image